Publicystyka

Przyczynek do procesu niemczenia Śląska, w świetle źródeł etnograficznych i badań genetycznych

Przyczynek do procesu niemczenia Śląska, w świetle źródeł etnograficznych i badań genetycznych

W zakresie badań nad etnogenezą Słowian, w Polsce dominuje paradygmat archeologii osadniczej, który został opracowany na początku XX wieku przez zniemczonego Mazura, Gustafa Kossinę. W poglądzie tym podkreśla się, że o pochodzeniu etnicznym dawnych ludów, świadczą kultury archeologiczne. Twierdzi się zatem, że wykopane z ziemi artefakty wskazują na przynależność etniczną poszczególnych ludów....

czytaj dalej
Drzewa w wierzeniach ludów tradycyjnych

Drzewa w wierzeniach ludów tradycyjnych

Drzewa od najdawniejszych czasów symbolizowały siłę, długowieczność, zdrowie, a także życie. W kulturach tradycyjnych drzewa były ważnym elementem systemu religijnego. Świadczą o tym choćby gaje kultowe, w których odprawiano obrzędy. Wśród dawnych ludów popularne było składanie ofiar pod drzewami i traktowanie ich, jako miejsca praktyk rytualnych, tj.: modlitw, ślubów, składania przysiąg,...

czytaj dalej
Kupalnocka

Kupalnocka

W obrzędowości ludowej Słowian istnieje święto, które nie zostało w sposób jednoznaczny zaadoptowane przez chrześcijaństwo. To święto Kupały/Sobótka/Kupalnocka. Niejednoznaczne są doniesienia dotyczące pochodzenia nazwy tego święta. Nadal trwają dyskusje, czy nazwa Kupały pochodzi od czynności rytualnej kąpieli, jak to zanotowano w XII wiecznych zapisach, czy też związana była z Bóstwem o tak...

czytaj dalej
Znaczenie swastyki u Słowian i Indoariów

Znaczenie swastyki u Słowian i Indoariów

Fragment książki R.D. Jakubowskich z rozdziału o symbolach swastycznych Wokół archaicznej symboliki religijnej narosły liczne, często błędne, bądź nieuzasadnione interpretacje. Kuriozalne w tym jest to, że mimo istnienia odpowiedniego obszaru faktograficznego, interpretacje te w nauce (religioznawstwie, etnologii, archeologii), czy kulturze popularnej urosły do rangi „prawd oczywistych”....

czytaj dalej
Kirgizi i spór o pochodzenie Słowian

Kirgizi i spór o pochodzenie Słowian

Adrian Leszczyński WPROWADZENIESpór o pochodzenie Słowian w ostatnich latach wszedł w nową fazę. Nowe dziedziny nauk i wynikające z nich wnioski doprowadziły do nowego spojrzenia na zagadnienie pochodzenia Słowian. Dotychczasowe dogmaty oparte o archaiczne tezy archeologów i historyków – zwolenników allochtonicznej teorii pochodzenia Słowian, zostały poddane weryfikacji. Z każdą kolejną pracą...

czytaj dalej
Rytualna strzała

Rytualna strzała

W pozostałościach religii Indoaryjczyków i Słowian odnaleźć można szereg śladów związanych z rytualnym wykorzystaniem łuku i strzały. Dotyczy to atrybutów Bogów, mitów, ludowych podań i obrzędów. Świadectwa te odnaleźć można w religii starożytnych Pelazgów, Traków, Getów, irańskich i hinduskich Ariów oraz Słowian. Nawiązanie do rytualizmu strzały odnajdziemy u proto-Słowian. Rytualne strzały...

czytaj dalej
Słowiańskie ciasta obrzędowe – chrusty

Słowiańskie ciasta obrzędowe – chrusty

Na Słowiańszczyźnie, w kulturze ludowej znanych jest wiele rodzajów ciast obrzędowych, które odgrywały ważną rolę podczas świąt i zwyczajów dorocznych. Wypieki te różnią się miedzy sobą nazwami, w zależności od regionu i święta, z którym były powiązane. Mamy więc na przykład: kołacz, korowaj, miodownik, busłowy, huski, szyszki, gąski, byśki, szczodraki, nowe latka, kukiełki, inaczej radośniki,...

czytaj dalej
“Luperkaje czas Wilka”

“Luperkaje czas Wilka”

Zbliża się 14-ty lutego, jedni w tym dniu dadzą się ponieść na fali czerwonych serc, inni zbojkotują miłosne szaleństwo, widząc w nim li tylko kiczowaty twór popkultury. Nikt już nie pamięta, z czym w starożytności wiązała się data 14 lutego, bynajmniej nie z dniem zakochanych. Zacznijmy od etymologii słowa luty, oznacza ono tyle, co srogi, dawniej określano tak wilka (luty zwier/ srogi wilk)....

czytaj dalej
“Dlaczego Jajo …”

“Dlaczego Jajo …”

Symbolem nieodparcie kojarzącym się z Wielkanocą jest jajko. Najczęściej interpretuje się je jako symbol odrodzenia, nowego życia. Rzecz jasna symbolika jajka nie wywodzi się z chrześcijaństwa, ani z jego odległych korzeni. Jajko ma natomiast ścisłe powiązania z mitologią i rytualizmem ludów indoaryjskich. Dlatego pisanki i jajko, jako symbol religijny można odnaleźć nie tylko u Słowian...

czytaj dalej
“Szczodre Gody”

“Szczodre Gody”

Obrzędowość słowiańska opiera się na cykliczności i podobnie jak inne przedchrześcijańskie tradycje religijne związana była z powtarzającymi się zjawiskami kosmicznymi, takimi jak przesilenie słoneczne, czy równonoc. Być może pojęcie "rok” jest śladem po słowiańskim bogu jakim był Rok. XIX-wieczny badacz słowiańskich wierzeń Romuald Świerzbieński stawia tezę, iż Rok był dla Słowian bogiem...

czytaj dalej